Discursos sobre la primera decada de Tito Livio
Discursos sobre la primera decada de Tito Livio Y porque lo hecho entonces es notable y deben tenerlo en cuenta los príncipes en ocasiones semejantes, referiré las palabras que Tito Livio pone en boca de Camilo, las cuales manifiestan el procedimiento usado por los romanos para ensanchar sus dominios, y muestran que en los asuntos de Estado prescindieron de los términos medios y acudieron a los extremos, pues gobernar no es otra cosa que mantener a los súbditos de modo que no puedan ni deban ofender, cosa que se consigue, o sujetándolos de manera que les sea imposible dañarte, o beneficiándolos hasta el punto de que no sea razonable que deseen mudar de estado.
Esta distinción aparece clara en lo que propuso Camilo y acordó el Senado.
Sus palabras fueron:
Dii immortales ita vos potentes hujus consilii fecerunt, ut sit Latium, an non sit, in vestra manu posuerint. Raque pacem vobis, quod ad Latinos attinet, parare in perpetuum, vel sæeviendo, vel ignoscendo potestis. Vultis crudeliter consulere in deditos, victosque? Licet delere omne Latium. Exemplo majorum, augere rem romanam, victos in civitatem accípiendo? Materia crescendi per summam gloriam supeditat. Certe ir firmissimum imperium est, quod obedientes gaudent. Illorum igitur animos, dum expectatione, stupent, seu pena, seu beneficio præoccupari opportet[184].